Poniżej znajduje się lista 103 pozycji ze zwierzętami, których polskie nazwy rozpoczynają się na literę D. W zestawieniu uwzględniono zarówno dobrze znane ssaki, ptaki, ryby, gady i bezkręgowce, jak i zwierzęta egzotyczne, domowe, hodowlane, akwariowe oraz wymarłe. Na liście znajdują się także nazwy zaczynające się od połączeń "dz", "dź" i "dż", na przykład dziobak, dzięcioł czy dżdżownica. Przy każdej polskiej nazwie podano w nawiasie nazwę naukową, dzięki czemu łatwiej można sprawdzić, o jaki gatunek lub rodzaj chodzi. Zestawienie może być pomocne podczas nauki, zabaw słownych, gry w Państwa-Miasta, rozwiązywania krzyżówek, tworzenia list alfabetycznych oraz przygotowywania materiałów przyrodniczych.
Zwierzęta na literę D
Litera D daje znacznie większy wybór niż E. Można znaleźć wiele nazw znanych z polskiej przyrody, takich jak dudek, dzięcioł, drozd czy dżdżownica, ale także zwierzęta egzotyczne - damany, dikdiki, dżelady i diugonie. Do tego dochodzą ryby, zwierzęta akwariowe, rasy psów oraz liczna grupa zwierząt wymarłych.
W zestawieniu liczy się polska nazwa rozpoczynająca się na D. Nazwa naukowa została podana dopiero w nawiasie. Nie wszystkie pozycje są odrębnymi gatunkami - niektóre nazwy odnoszą się do rodzaju zwierząt, ras albo szerszych grup używanych w języku potocznym, hodowli i zoologii. Tam, gdzie nazwa zwyczajowa nie wskazuje jednego konkretnego gatunku, podano odpowiedni rodzaj lub dodatkowe wyjaśnienie.
Ssaki na D
Ssaki na D tworzą wyjątkowo różnorodną grupę. Są wśród nich niewielkie afrykańskie dikdiki, wodne diugonie i delfiny, australijski dziobak, azjatycki dżeren, a także daniele dobrze znane z europejskich lasów i parków. Niektóre nazwy brzmią podobnie, choć odnoszą się do zupełnie różnych zwierząt - dobrym przykładem są daman i daniel.
- Daman skalny (Procavia capensis)

- Daman drzewny (Dendrohyrax)
- Daniel zwyczajny (Dama dama)
- Daniel mezopotamski (Dama mesopotamica)
- Delfin butlonosy (Tursiops truncatus)
- Delfin zwyczajny (Delphinus delphis)
- Delfin długoszczęki (Stenella longirostris)
- Delfinek pręgoboki (Stenella coeruleoalba)
- Desman pirenejski (Galemys pyrenaicus)
- Desman ukraiński (Desmana moschata)
- Dikdik Kirka (Madoqua kirkii)
- Dingo (Canis lupus dingo)
- Diugoń przybrzeżny (Dugong dugon)
- Dydelf północny (Didelphis marsupialis)
- Dydelf wirginijski (Didelphis virginiana)
- Dziobak australijski (Ornithorhynchus anatinus)
- Dżelada (Theropithecus gelada)
- Dżeren mongolski (Procapra gutturosa)
Do najłatwiejszych do zapamiętania ssaków na D należą daniel, delfin, dingo i dziobak. Dla bardziej rozbudowanej odpowiedzi można wykorzystać dikdika, diugonia, dżeladę albo desmana. Ciekawym przykładem jest też daman skalny - niewielki afrykański ssak, który wyglądem może przypominać dużego gryzonia, choć do gryzoni nie należy.
Ptaki na D
Ptaki są jedną z najmocniejszych kategorii zwierząt na D. Wiele z wymienionych gatunków można spotkać również w Polsce. Szczególnie liczne są dzięcioły i drozdy, ale łatwe przykłady to także dudek, dymówka, derkacz, dzwoniec czy drzemlik.
- Derkacz (Crex crex)
- Dławigad afrykański (Mycteria ibis)
- Dławigad indyjski (Mycteria leucocephala)
- Drop zwyczajny (Otis tarda)
- Dropik zwyczajny (Tetrax tetrax)
- Drozd śpiewak (Turdus philomelos)
- Drozd obrożny (Turdus torquatus)
- Drozd rdzawy (Turdus naumanni)
- Droździk (Turdus iliacus)
- Drzemlik (Falco columbarius)
- Drzewica dwubarwna (Dendrocygna bicolor)
- Dudek (Upupa epops)
- Dymówka (Hirundo rustica)
- Dzierlatka (Galerida cristata)
- Dzierzba czarnoczelna (Lanius minor)
- Dzioborożec wielki (Buceros bicornis)
- Dziwonia zwyczajna (Carpodacus erythrinus)
- Dziwogon żałobny (Dicrurus macrocercus)
- Dzwoniec zwyczajny (Chloris chloris)
- Dzięcioł czarny (Dryocopus martius)
- Dzięcioł duży (Dendrocopos major)
- Dzięcioł średni (Dendrocoptes medius)
- Dzięcioł mały (Dryobates minor)
- Dzięcioł zielony (Picus viridis)
- Dzięcioł zielonosiwy (Picus canus)
- Dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos)
- Dzięcioł białoszyi (Dendrocopos syriacus)
- Dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus)
Jeżeli potrzebna jest jedna prosta odpowiedź, dobrym wyborem będzie dudek albo dzięcioł. W bardziej wymagającym quizie można wykorzystać derkacza, drzemlika, dzierlatkę albo dziwonię. Dzięcioły są szczególnie wdzięczną grupą, ponieważ wiele ich polskich nazw zaczyna się na D i jednocześnie wskazuje konkretny gatunek.
Ryby i zwierzęta wodne na D
Wśród zwierząt wodnych na D znajdują się ryby morskie, słodkowodne i akwariowe, a także ryby chrzęstnoszkieletowe oraz drobne skorupiaki planktonowe. Delfiny i diugoń nie zostały tu powtórzone, ponieważ jako ssaki znalazły się wcześniej w odpowiedniej grupie.
- Dafnia (Daphnia)
- Danio pręgowane (Danio rerio)
- Denik pospolity (Liparis liparis)
- Diabeł morski (Mobula birostris)
- Długoszpar (Cetorhinus maximus)
- Dobijak (Hyperoplus lanceolatus)
- Dorada (Sparus aurata)
- Dorsz atlantycki (Gadus morhua)
- Dorsz pacyficzny (Gadus macrocephalus)
- Drętwa brunatna (Tetronarce nobiliana)
- Drętwa elektryczna (Torpedo torpedo)
- Drobniczka jednodniówka (Heterandria formosa)
- Drobnoustek obrzeżony (Nannostomus marginatus)
- Dyskowiec (Symphysodon discus)
Najbardziej oczywistą rybą na D jest dorsz, ale lista jest znacznie ciekawsza. Długoszpar to ogromny rekin odżywiający się planktonem, drętwy potrafią wytwarzać wyładowania elektryczne, natomiast danio, drobniczka i dyskowiec są nazwami dobrze znanymi miłośnikom akwarystyki. Dafnia nie jest rybą - jest drobnym skorupiakiem planktonowym, ale jako zwierzę wodne dobrze pasuje do tej kategorii.
Gady i płazy na D
Gady i płazy tworzą krótszą grupę. Najbardziej charakterystycznym gadem jest diabeł kolczasty z Australii, natomiast wśród płazów dominują niewielkie, intensywnie ubarwione drzewołazy pochodzące z Ameryki Środkowej i Południowej.
- Diabeł kolczasty (Moloch horridus)
- Drzewołaz złocisty (Dendrobates auratus)
- Drzewołaz niebieski (Dendrobates tinctorius "azureus")
- Drzewołaz trójbarwny (Epipedobates tricolor)
- Drzewołaz malarski (Dendrobates tinctorius)
- Drzewołaz karłowaty (Oophaga pumilio)
- Drzewołaz wytworny (Oophaga speciosa)
W przypadku drzewołazów można spotkać w starszej literaturze i handlu terrarystycznym różne warianty nazw systematycznych. Dobrym przykładem jest drzewołaz niebieski, który dawniej bywał traktowany jako odrębny gatunek, natomiast obecnie łączony jest z drzewołazem malarskim Dendrobates tinctorius.
Owady i bezkręgowce na D
Wśród bezkręgowców na D znajdują się pająki, motyle, chrząszcze, muchówki oraz pierścienice. Część nazw jest bardzo dobrze znana, jak dżdżownica, natomiast darownik, dostojka czy dzier mogą być ciekawszym wyborem do trudniejszych quizów i zestawień przyrodniczych.
- Darownik przedziwny (Pisaura mirabilis)
- Dostojka latonia (Issoria lathonia)
- Dostojka malinowiec (Argynnis paphia)
- Dostojka eunomia (Boloria eunomia)
- Droślik owocowy (Drosophila melanogaster)
- Dyląż garbarz (Prionus coriarius)
- Dzier włochaty (Harpalus rufipes)
- Dżdżownica ziemna (Lumbricus terrestris)
- Dżdżownica kalifornijska (Eisenia fetida)
Darownik przedziwny jest pająkiem, dostojki są motylami, a dyląż i dzier należą do chrząszczy. Najłatwiejszą odpowiedzią pozostaje jednak dżdżownica. Nazwa "dżdżownica kalifornijska" jest powszechnie stosowana w hodowli i przy produkcji wermikompostu, choć nie jest przykładem klasycznej nazwy gatunkowej tworzonej według zasad nazewnictwa zoologicznego.
Zwierzęta domowe i hodowlane na D
W tej grupie znajdują się zarówno rasy psów i kotów, jak i zwierzęta utrzymywane w akwariach, hodowlach oraz gospodarstwach. Nie wszystkie nazwy oznaczają odrębny gatunek. Dalmatyńczyk, doberman i dog są rasami psa domowego, a dachowiec jest potocznym określeniem kota bez określonej rasy.
- Dachowiec (Felis catus)
- Dalmatyńczyk (Canis lupus familiaris)
- Daniel zwyczajny (Dama dama)
- Danio pręgowane (Danio rerio)
- Doberman (Canis lupus familiaris)
- Dog argentyński (Canis lupus familiaris)
- Dog niemiecki (Canis lupus familiaris)
- Dog z Bordeaux (Canis lupus familiaris)
- Drób (Aves - różne gatunki udomowionych ptaków)
- Dyskowiec (Symphysodon discus)
- Dżdżownica kalifornijska (Eisenia fetida)
Do gry słownej dobrym wyborem może być dalmatyńczyk, doberman albo dog niemiecki. Jeśli jednak lista ma mieć charakter zoologiczny, warto pamiętać, że są to rasy tego samego gatunku, a nie odrębne gatunki zwierząt. Podobnie "drób" jest nazwą zbiorczą obejmującą różne udomowione ptaki, między innymi kury, indyki, kaczki i gęsi.
Zwierzęta wymarłe na D
Litera D jest szczególnie bogata w nazwy zwierząt prehistorycznych. Są wśród nich dinozaury, wymarłe ssaki, krokodylomorfy, pterozaury, wielkie ptaki oraz ryby pancerne. Warto przy tym pamiętać, że nie każde duże prehistoryczne zwierzę było dinozaurem - na przykład dimetrodon żył przed pojawieniem się pierwszych dinozaurów.
- Dakotaraptor (Dakotaraptor steini)
- Deinonych (Deinonychus antirrhopus)
- Deinocher (Deinocheirus mirificus)
- Deinoterium (Deinotherium)
- Deinozuch (Deinosuchus)
- Diatryma (Gastornis, dawniej Diatryma)
- Dilofozaur (Dilophosaurus wetherilli)
- Dimetrodon (Dimetrodon)
- Dimorfodon (Dimorphodon)
- Dinornis (Dinornis)
- Diplodok (Diplodocus)
- Diprotodon (Diprotodon optatum)
- Dodo (Raphus cucullatus)
- Drakoreks (Dracorex hogwartsia)
- Dromeozaur (Dromaeosaurus albertensis)
- Dunkleosteus (Dunkleosteus terrelli)
Najbardziej rozpoznawalne nazwy z tej grupy to diplodok, dodo, dimetrodon i dilofozaur. Mniej oczywistymi odpowiedziami są deinocher, deinoterium, deinozuch czy dunkleosteus. Część nazw prehistorycznych zmienia się wraz z rozwojem badań paleontologicznych. Diatryma jest dziś zwykle łączona z rodzajem Gastornis, a status niektórych innych rodzajów, w tym drakoreksa, pozostaje przedmiotem dyskusji naukowej.
Najbardziej znane zwierzęta na D
Jeżeli potrzebna jest krótka lista najłatwiejszych nazw, najlepiej sięgnąć po daniela, delfina, dingo, dziobaka, dudka, dzięcioła, dorsza i dżdżownicę. Są to słowa powszechnie znane i łatwe do wykorzystania w grze w Państwa-Miasta, krzyżówce, quizie albo ćwiczeniu dla dzieci. Przy bardziej wymagających zadaniach można wybrać dikdika, diugonia, drzemlika, droździka, długoszpara czy darownika.
- Daniel (Dama dama)
- Delfin (Delphinidae)
- Dingo (Canis lupus dingo)
- Diugoń (Dugong dugon)
- Dziobak (Ornithorhynchus anatinus)
- Dżelada (Theropithecus gelada)
- Dudek (Upupa epops)
- Dzięcioł (Picidae)
- Drozd (Turdus)
- Dzwoniec (Chloris chloris)
- Dorsz (Gadus)
- Danio (Danio)
- Dorada (Sparus aurata)
- Dyskowiec (Symphysodon discus)
- Drzewołaz (Dendrobatidae)
- Dalmatyńczyk (Canis lupus familiaris)
- Doberman (Canis lupus familiaris)
- Dżdżownica (Lumbricidae)
- Diplodok (Diplodocus)
- Dodo (Raphus cucullatus)
W tej skróconej części celowo pojawiają się również nazwy szerszych grup, takie jak delfin, dzięcioł, drozd czy dżdżownica. W codziennym języku właśnie takich odpowiedzi najczęściej szuka osoba wpisująca hasło "zwierzę na D". W głównych zestawieniach wyżej podano natomiast bardziej precyzyjne nazwy gatunków.
Zwierzęta na D według zastosowania
Nie każda nazwa jest równie przydatna w każdej sytuacji. Do nauki alfabetu najlepiej wybrać proste i powszechnie znane zwierzęta. W krzyżówkach i grach słownych przydają się krótkie odpowiedzi, natomiast w prezentacjach szkolnych, materiałach przyrodniczych i quizach można wykorzystać mniej oczywiste gatunki.
| Kategoria | Przykłady zwierząt na D | Kiedy warto ich użyć? |
| Zwierzęta łatwe do zapamiętania | daniel, delfin, dingo, dudek, dzięcioł, dorsz, dżdżownica | Do nauki alfabetu, zabaw słownych, Państwa-Miasta i prostych quizów. |
| Zwierzęta z polskiej przyrody | daniel, derkacz, drozd, dudek, dymówka, dzwoniec, dzięcioł, dżdżownica | Do materiałów przyrodniczych, szkolnych i tekstów o faunie Polski. |
| Zwierzęta egzotyczne | daman, dikdik, dingo, diugoń, dżelada, dzioborożec, drzewołaz | Do ciekawostek zoologicznych, opisów fauny świata i bardziej wymagających quizów. |
| Zwierzęta wodne | delfin, diugoń, dorsz, dorada, długoszpar, drętwa, danio, dyskowiec | Do tematów dotyczących mórz, oceanów, ryb, ssaków wodnych i akwarystyki. |
| Ptaki | derkacz, drop, drozd, dudek, dymówka, dzięcioł, dzwoniec | Do materiałów ornitologicznych, quizów i zestawień dotyczących ptaków. |
| Zwierzęta domowe i hodowlane | dalmatyńczyk, doberman, dog niemiecki, dachowiec, danio, dyskowiec | Do zestawień ras, zwierząt domowych, akwariowych i hodowlanych. |
| Bezkręgowce | darownik, dostojka, droślik, dyląż, dzier, dżdżownica | Do bardziej rozbudowanych list zoologicznych i materiałów edukacyjnych. |
| Zwierzęta wymarłe | dodo, diplodok, dilofozaur, dimetrodon, deinonych, deinozuch, dunkleosteus | Do tematów paleontologicznych, prezentacji szkolnych i ciekawostek o prehistorii. |
Najprostsze nazwy zwierząt na D to daniel, delfin, dingo, dudek, dzięcioł, dorsz, dziobak i dżdżownica. Jeśli potrzebna jest mniej oczywista odpowiedź, można wykorzystać damana, dikdika, diugonia, dżeladę, drzemlika, długoszpara, darownika albo dziera włochatego. Litera D daje także wyjątkowo duży wybór zwierząt wymarłych - od diplodoka i dilofozaura po deinozucha i dunkleosteusa. Dzięki temu można stworzyć zarówno prostą listę dla dzieci, jak i znacznie bardziej rozbudowane zestawienie zoologiczne.
