Poniżej znajduje się rozbudowana lista zwierząt, których polskie nazwy rozpoczynają się na literę C. Uwzględniono także nazwy zaczynające się od "ch", takie jak chomik, chart, chrabąszcz czy chruścik. W zestawieniu znalazły się ssaki, ptaki, ryby, płazy, bezkręgowce, zwierzęta domowe i hodowlane oraz gatunki wymarłe. Przy każdej polskiej nazwie podano w nawiasie nazwę naukową. Najłatwiejsze przykłady to chomik, czapla, czajka, cietrzew, ciernik, certa, chrabąszcz i cykada, ale litera C pozwala znaleźć również wiele znacznie mniej oczywistych zwierząt.
- Zwierzęta na C - od czego zacząć?
- Czy zwierzęta na "ch" liczą się jako zwierzęta na C?
- Ssaki na C
- Ptaki na C
- Ryby i zwierzęta wodne na C
- Gady i płazy na C
- Owady i bezkręgowce na C
- Zwierzęta domowe i hodowlane na C
- Zwierzęta wymarłe na C
- Nazwy, z którymi trzeba uważać
- Jakie zwierzę na C podać w grze?
Zwierzęta na C - od czego zacząć?
Litera C daje spory wybór, choć lista wygląda inaczej niż przy A czy B. Duża część łatwych nazw rozpoczyna się od połączenia "ch" albo "cz". Dzięki temu można bez problemu znaleźć zarówno proste odpowiedzi dla dzieci, jak i znacznie rzadsze nazwy do quizu lub krzyżówki.
Najbardziej oczywiste zwierzęta na C to: chomik, chart, chihuahua, czapla, czajka, cietrzew, cyranka, ciernik, certa, chrabąszcz, chruścik i cykada.
Mniej oczywiste przykłady: cziru, cyjon, cyweta, czepiak, czeczuga, czawycza, czebaczek, czop, czerwończyk, ciołek i celofyz.
Czy zwierzęta na "ch" liczą się jako zwierzęta na C?
Tak. "Ch" nie jest w polskim alfabecie osobną literą, dlatego chomik, chart, chihuahua, chrabąszcz i chruścik są nazwami rozpoczynającymi się na literę C. To ważne szczególnie w grach słownych, ponieważ właśnie wśród nazw zaczynających się od "ch" znajduje się kilka najprostszych odpowiedzi.
Inaczej należy traktować nazwy, które tylko po sztucznym przestawieniu kolejności słów zaczęłyby się na C. Jeżeli prawidłowa polska nazwa brzmi "mamba czarna", nie należy tworzyć z niej "czarnej mamby" wyłącznie po to, aby dopasować zwierzę do litery C.
Ssaki na C
Największą i najbardziej rozpoznawalną grupę wśród ssaków na C tworzą chomiki. Obok nich pojawiają się jednak również egzotyczne drapieżniki, małpy oraz ssaki kopytne. W tej części łatwo znaleźć zarówno zwierzę domowe, jak i nazwę, która może zaskoczyć w quizie.
- Chomik europejski (Cricetus cricetus)
- Chomik syryjski (Mesocricetus auratus)
- Chomik dżungarski (Phodopus sungorus)
- Chomik chiński (Cricetulus griseus)
- Chomik Roborowskiego (Phodopus roborovskii)
- Chomik Campbella (Phodopus campbelli)
- Cziru (Pantholops hodgsonii)
- Cyjon rudy (Cuon alpinus)
- Cyweta afrykańska (Civettictis civetta)
- Cyweta indyjska (Viverra zibetha)
- Czepiak czarny (Ateles paniscus)
- Czepiak Geoffroya (Ateles geoffroyi)
Najbezpieczniejszą odpowiedzią jest oczywiście chomik. Jeśli jednak potrzebna jest rzadsza nazwa, warto zapamiętać cziru - antylopę związaną z Wyżyną Tybetańską - albo cyjona rudego, azjatyckiego przedstawiciela psowatych.
Przy cywecie indyjskiej można spotkać również nazwę "wiwera indyjska". Jest to dobry przykład sytuacji, w której jeden gatunek funkcjonuje w polskich źródłach pod więcej niż jedną nazwą.
Ptaki na C
Ptaki to zdecydowanie jedna z najmocniejszych części zestawienia. Co ważne, wiele z tych nazw dotyczy gatunków występujących w Polsce. Czajka, cierniówka, cietrzew, cyranka, czapla czy czyż nie są więc egzotycznymi ciekawostkami, ale elementem naszej rodzimej fauny.
- Cesarka zwyczajna (Numida meleagris)
- Cierniówka (Curruca communis)
- Cierlik (Emberiza cirlus)
- Cietrzew (Lyrurus tetrix)
- Cyranka (Spatula querquedula)
- Cyraneczka (Anas crecca)
- Czajka zwyczajna (Vanellus vanellus)
- Czajka stepowa (Vanellus gregarius)
- Czapla siwa (Ardea cinerea)
- Czapla biała (Ardea alba)
- Czapla nadobna (Egretta garzetta)
- Czapla purpurowa (Ardea purpurea)
- Czarnogłówka (Poecile montanus)
- Czarnowron (Corvus corone)
- Czubatka (Lophophanes cristatus)
- Czeczotka (Acanthis flammea)
- Czerwonak różowy (Phoenicopterus roseus)
- Czyż (Spinus spinus)
Do prostych odpowiedzi należą czapla i czajka. Ciekawsze mogą być cierniówka, cyranka, czeczotka albo czarnowron. Ten ostatni jest rzeczywistą polską nazwą ptaka Corvus corone, dlatego mimo nietypowego brzmienia dobrze pasuje do zestawienia.
Ryby i zwierzęta wodne na C
W tej kategorii mamy zarówno ryby znane z polskich wód, jak i gatunki morskie oraz akwariowe. Certa, ciernik, cierniczek i ciosa są dobrymi odpowiedziami do zestawień dotyczących rodzimej fauny, natomiast czerwieniaki czy czworook kojarzą się bardziej z akwarystyką i wodami tropikalnymi.
- Cefal pospolity (Mugil cephalus)
- Certa (Vimba vimba)
- Ciernik (Gasterosteus aculeatus)
- Cierniczek (Pungitius pungitius)
- Ciosa (Pelecus cultratus)
- Czeczuga (Acipenser ruthenus)
- Czawycza (Oncorhynchus tshawytscha)
- Czarniak (Pollachius virens)
- Czerwieniak dwuplamy (Hemichromis bimaculatus)
- Czerwieniak kongijski (Rubricatochromis lifalili)
- Czebaczek amurski (Pseudorasbora parva)
- Czop czarny (Zingel zingel)
- Czworook (Anableps anableps)
- Chełbia modra (Aurelia aurita)
Chełbia modra oczywiście nie jest rybą. Jest meduzą, dlatego znalazła się w szerszej kategorii zwierząt wodnych. Podobnie jak przy innych literach, lepiej oddzielać środowisko życia od przynależności zoologicznej.
Czebaczek amurski zasługuje na uwagę również dlatego, że jest obecny w polskich wodach. Nazwa zaczyna się na C i jest dobrze utrwalona w polskiej literaturze ichtiologicznej.
Gady i płazy na C
Ta część jest znacznie krótsza, jeśli naprawdę trzymamy się polskich nazw. I tak powinno zostać. Nie ma sensu sztucznie rozbudowywać listy przez przepisywanie łacińskich nazw rodzajów albo zmianę kolejności wyrazów.
- Chwytnica czerwonooka (Agalychnis callidryas)
Chwytnica czerwonooka jest dobrym i jednoznacznym przykładem płaza na C. Popularne w terrarystyce określenia Cynops czy Ceratophrys są natomiast nazwami naukowymi, a nie polskimi nazwami rozpoczynającymi się na C.
Podobnie nie należy wpisywać "czarnej mamby" zamiast prawidłowej nazwy mamba czarna ani "czarnego kajmana" zamiast kajman czarny. W takich przypadkach pierwszym wyrazem polskiej nazwy jest M albo K.
Owady i bezkręgowce na C
Tutaj lista ponownie robi się długa. Można znaleźć zarówno nazwy całych rzędów zwierząt, jak chrząszcze i chruściki, jak i konkretne gatunki motyli, chrząszczy oraz innych owadów.
- Chrabąszcz majowy (Melolontha melolontha)
- Chrabąszcz kasztanowiec (Melolontha hippocastani)
- Chrząszcze (Coleoptera)
- Chruściki (Trichoptera)
- Ciołek matowy (Dorcus parallelipipedus)
- Cykady (Cicadidae)
- Czerwiec polski (Porphyrophora polonica)
- Czerwiec kaktusowy (Dactylopius coccus)
- Czerwończyk nieparek (Lycaena dispar)
- Czerwończyk dukacik (Lycaena virgaureae)
- Czarnuch mączny (Tenebrio molitor)
- Czarnuchowate (Tenebrionidae)
Szczególnie ciekawy jest czerwiec polski - niewielki owad, którego polska nazwa jest dobrze utrwalona i od którego wywodzi się również historyczne nazewnictwo związane z czerwonym barwnikiem. Czerwończyk nieparek jest natomiast motylem występującym w Polsce.
Zwierzęta domowe i hodowlane na C
Przy zwierzętach domowych litera C jest bardzo mocna dzięki rasom psów. Do tego dochodzą rasy kotów, chomiki oraz zwierzęta gospodarskie. W przypadku ras nazwa naukowa w nawiasie dotyczy gatunku, ponieważ każda rasa nie ma osobnej nazwy łacińskiej.
- Cane corso (Canis lupus familiaris)
- Cavalier king charles spaniel (Canis lupus familiaris)
- Chart afgański (Canis lupus familiaris)
- Chart polski (Canis lupus familiaris)
- Chart rosyjski borzoj (Canis lupus familiaris)
- Chart szkocki (Canis lupus familiaris)
- Chart włoski (Canis lupus familiaris)
- Chihuahua (Canis lupus familiaris)
- Chow chow (Canis lupus familiaris)
- Cocker spaniel angielski (Canis lupus familiaris)
- Cocker spaniel amerykański (Canis lupus familiaris)
- Czeski terier (Canis lupus familiaris)
- Czechosłowacki wilczak (Canis lupus familiaris)
- Cornish rex (Felis catus)
- Cymric (Felis catus)
- Chomik syryjski (Mesocricetus auratus)
- Chomik dżungarski (Phodopus sungorus)
- Cielę (Bos taurus - młode bydła domowego)
- Cesarka zwyczajna (Numida meleagris)
- Czubatka polska (Gallus gallus domesticus)
Chart jest tu szczególnie wygodną odpowiedzią, ponieważ pod wspólną nazwą znajduje się wiele ras. Trzeba tylko pamiętać, że chart afgański, chart polski czy chart włoski nie są odrębnymi gatunkami zoologicznymi - wszystkie są rasami psa domowego.
Zwierzęta wymarłe na C
W paleontologii także znajdziemy sporo nazw na C. Dominują dinozaury, ale są również inne grupy wymarłych kręgowców. W przypadku nazw prehistorycznych warto stosować polskie formy tam, gdzie rzeczywiście funkcjonują, zamiast bez zmian przepisywać nazwę naukową.
- Cedarozaur (Cedarosaurus weiskopfae)
- Celofyz (Coelophysis bauri)
- Celur (Coelurus fragilis)
- Centrozaur (Centrosaurus apertus)
- Ceratozaur (Ceratosaurus nasicornis)
- Cetiozaur (Cetiosaurus oxoniensis)
- Chasmozaur (Chasmosaurus)
- Cynognat (Cynognathus crateronotus)
- Cynodonty (Cynodontia)
- Cymbospondyl (Cymbospondylus)
Celofyz, ceratozaur, centrozaur i chasmozaur były dinozaurami, ale cynognat do dinozaurów nie należał. Cynodonty są natomiast znacznie szerszą grupą synapsydów, ważną w historii ewolucyjnej ssaków.
Nazwy, z którymi trzeba uważać
Przy literze C szczególnie łatwo stworzyć pozornie długą listę przez wykorzystanie nazw łacińskich albo odwracanie kolejności słów. Jeśli zależy nam na polskich nazwach, lepiej tego unikać.
- Chiru - lepiej użyć polskiej formy "cziru".
- Cynops wschodni - Cynops orientalis jest nazwą naukową, a po polsku zwierzę to traszka chińska.
- Ceratofrys ozdobny - jest to forma utworzona od nazwy rodzaju Ceratophrys, nie najlepszy przykład polskiej nazwy na C.
- Czarna mamba - podstawowy szyk polskiej nazwy to "mamba czarna".
- Czarny kajman - poprawna nazwa brzmi "kajman czarny".
- Czerwonolicy żółw ozdobny - naturalna polska nazwa to "żółw czerwonolicy".
- Czarnostopy tchórz - używane polskie nazwy to "tchórz czarnołapy" i "tchórz czarnonogi".
- Cypraea - to nazwa naukowa rodzaju, a nie polska nazwa zwierzęcia na C.
Takie rozróżnienie ma znaczenie, jeśli zestawienie ma być czymś więcej niż przypadkową listą słów zaczynających się od odpowiedniej litery.
Jakie zwierzę na C podać w grze?
Przy C nie warto komplikować sobie zadania. Do Państwa-Miasta lub szybkiego quizu najlepiej wybrać krótką, znaną i bezsporną nazwę.
Najłatwiejsze odpowiedzi: chomik, chart, czapla, czajka, cietrzew, ciernik, certa, chrabąszcz, cykada.
Trochę trudniejsze: cziru, cyjon, cyweta, czepiak, cyranka, cyraneczka, czeczuga, czawycza, czerwończyk.
Oryginalne odpowiedzi: ciołek matowy, czebaczek amurski, czop czarny, chwytnica czerwonooka, czerwiec polski, cymbospondyl.
Najbardziej uniwersalne zwierzęta na C to więc chomik, chart, czapla, czajka, cietrzew, ciernik, chrabąszcz i cykada. Jeśli jednak lista ma być bogatsza, można sięgnąć po cziru, cyjona rudego, cywetę afrykańską, czepiaka czarnego, czeczugę, czebaczka amurskiego albo czerwończyka nieparka. W przypadku tej litery szczególnie ważne jest jedno - lepiej podać mniej nazw, ale rzeczywiście polskich, niż wydłużać zestawienie nazwami naukowymi albo sztucznie przestawionymi określeniami.